Praktiese oplossings vir gronddreinering

Artiekel deur Dr NEIL MILES en Dr NEIL LECLER – LANDBOUWEEKBLAD 20/07/2021

“In ’n vorige artikel het ons daarop gewys dat dreineringsprobleme in landerye een van die opbrengsbeperkings is wat die meeste voorkom én die meeste onderskat word (“Goeie dreinering noodsaaklik vir hoër opbrengste”, LBW, 10 Junie 2021). Ons het ook daarop gewys dat hoewel die klem in presisie landbou-inisiatiewe dikwels op voedingstowwe is, is die impak daarvan op opbrengste gewoonlik ondergeskik aan dié van water en suurstof.

Die moeite en koste wat tradisioneel daaraan verbonde was om dreineringsprobleme reg te stel, is van die hoofredes vir die onwilligheid om sodanige probleme aan te pak. Die goeie nuus is dat daar groot ontwikkelings in dreineringstegnologie plaasgevind het. Hierdie ontwikkelings maak die kostedoeltreffende gebruik van verbeterde dreineringstelsels moontlik.

Dit kan grondherstel verbeter, die waterbalans optimaliseer, afnames in opbrengste omkeer en doeltreffende gemeganiseerde bewerkings makliker maak.”

  • Kostedoeltreffende metodes bestaan om gronddreinering reg te stel.
  • Akkurate opnames met GPS (tot minder as 3 cm in die kol) en vliegtuie met ligwaarnemingstelsels raak álbekostigbaar.
  • Tegnologie bestaan om ondergrondsedreineringspype te installeer sonder om die bogrond weg te skraap.

“’n Mens hoef nie boedel oor te gee as jy ernstige gronddreinerings probleme ervaar nie. Heelwat opwindende tegnologiese ontwikkelings is al gemaak om oplossings te bied sonder om die bogrond ernstig te versteur.

TEGNOLOGIE VIR OPPERVLAKDREINERING

Daar is sagtewarestelsels beskikbaar waarmee kundiges die karteringsdata en -terrein in hoë resolusie op ’n rekenaarskerm kan visualiseer en ontleed. Ontwerpers kan verskeie ontledings doen, soos om die omvang van opdammingsprobleme te bepaal, en dan gepaste opsies ontwerp om dit reg te stel. Dit kan insluit 3D-oppervlakvorms en nuwe rigtings vir gewasrye, asook die skep van kontoerwalle en waterbane.

Met moderne tegnologie kan dit alles met minimale versteuring van die bogrond (minimale insnydings en opvullings) gedoen word. Die oppervlak wat ontwerp is, met aaneenlopende varieerbare hellings of krommes kan dan as ‘n stelselbeheerde leer na spe­sialistoerusting, soos ‘n trekker en GPS-be­heerde skraaplem gestuur word. Met moderne tegnologie kan dit alles met minimale versteuring van die bogrond (minimale insnydings en opvullings) gedoen word.  

Met stelselbeheer word die hoogte van die skraaplem verstel na gelang van waar die skraaplem op ’n land is (sy GPS-posisie). Dit is byna soos 3D-drukwerk, maar op ’n grondoppervlak, met ’n trekker en ’n skraper wat die “drukwerk” doen. Om gekromde oppervlakke te kan ontwerp en te maak, bied ’n aansienlike voordeel bo die meer outydse lasergelykmaking- of enkelvlakstelsels, aangesien baie minder grond versteur word.

TEGNOLOGIE VIR ONDERGRONDSE DREINERING

“Daar is sagtewarestelsels beskikbaar om ontwerpers te help om topografiese, karte­rings- en grondeienskapdata te ontleed en die optimale posisie, spasiering, helling en grootte van ‘n netwerk van ondergrondse dreineringspype te bepaal.

Met stelselbeheer kan die pype baie akkuraat en kostedoeltref­fend met die gepaste toerusting gele word.
n GPS-beheerde dreineringsploeg kan ge-bruik word om ondergrondse dreinerings­e) op peresiese plekke en dieptes en teen presiese helling te installeer vergeleke met die meer tradisionele benaderings van ‘n sloot, ‘n beskermende laag van sand of klip ge-perfo­reerde pyp of kleipyp.

As gepaste geriffelde hoedigtheidpolieti­leen (HDPE) dreineringspype met spesiale gleufies professioneel met ‘n dreineringsploeg ge’installeer word sodat die pyp nie gerek word en die gleufies verwyd nie, en die hel­ling presies beheer word, is ‘n beskermende laag om die pyp waarskynlik oorbodig. Die meeste aanbevelings vir beskermende laag is van toepassing op dreineeringstelsels wat tradisioneel slote, geperforeerde pype of klei pype gebruik het.”

MOONTLIKE PROBLEME MET ONDERGRONDSE DREINERING

“Dit is belangrik dat die toerusting gepas vir die taak moet wees en dat die ontwerpers en operateurs voldoende opleiding, kennis en ondervinding moet hê. Onvanpaste dreineringspype met gleuwe wat te groot of onvoldoende is, of pype wat toeval, rek of tydens installasie gerek word, tot probleme lei. 

Die trekker-en-dreineringsploegkombinasie moet ’n konstante helling kan handhaaf sonder dat die pype knak terwyl dit gelê word. Geknakte pye kan knoppe of selfs duike kry, wat tot probleme kan lei. Daar is spesiale prosedures wat gevolg moet word wanneer pype ondergronds gelê word. As kortpaaie gekies word, kan die stelsel probleme ondervind. 

In Ontario, Kanada, waar dreineringsploeë algemeen gebruik word, moet dreineringsploegkontrakteurs en hul toerusting gelisensieerd wees. Dit beskerm boere teen kansvatters wat nie-geskikte toerusting en materiale gebruik en/of kontrakteurs wat nie die nodige kennis en ondervinding het nie”

Intussen moet boere kontrakteurs oor hul kwalifikasies en ondervinding uitvra, en verwysings nagaan. Kontrakteurs moet waarborg dat die pype en toerusting wat hulle gebruik, geskik vir die taak is en aan gepaste standaarde voldoen.

Vir die vol artikel sien LANDBOUWEEKBLAD 20/07/2021.
Vir meer inligting skakel AGRI DRAINAGE by +27 79 503 0436
of epos stephan@agridrainage.co.za